Priprema za akreditaciju je važan korak ka potvrđivanju kompetentnosti tijela za ocjenjivanje usaglašenosti. Temeljna i pravovremena priprema doprinosi efikasnijem i uspješnijem sprovođenju postupka akreditacije.

Preliminarne informacije

Preporučuje se da se tijelo za ocjenjivanje usaglašenosti koje je zainteresovano za akreditaciju (kandidat) u ranoj fazi obrati ATCG radi dobijanja preliminarnih informacija. U direktnoj komunikaciji sa ATCG moguće je dobiti pojašnjenja u vezi sa:

• odnosnom šemom akreditacije,
• traženim obimom akreditacije,
• kriterijumima i pravilima akreditacije,
• postupkom akreditacije i očekivanim trajanjem postupka,
• okvirnim troškovima akreditacije.

Već u ovoj preliminarnoj fazi poželjno je da kandidat nedvosmisleno utvrdi odnosnu šemu akreditacije (ispitivanje, kalibracija, medicinska ispitivanja, kontrolisanje, sertifikacija proizvoda i sl.), kao i da jasno definiše i specificira traženi obim akreditacije. Za pravilno definisanje obima akreditacije potrebno je konsultovati dokument PR.11 – Procedura za iskazivanje obima akreditacije, koji je dostupan u odjeljku „Dokumenta / Procedure i Uputstva“.

Pravni status i djelatnost

Kandidat mora imati jedan od sljedećih statusa:

• samostalno pravno lice,
• organizacioni dio većeg pravnog subjekta, ili
• preduzetnik

i biti registrovan u Centralnom registru privrednih subjekata (CRPS) u skladu sa važećim propisima, sa djelatnošću koja obuhvata poslove ocjenjivanja usaglašenosti za koje se traži akreditacija.

Napomena: U specifičnim slučajevima ATCG može sprovesti postupak akreditacije tijela za ocjenjivanje usaglašenosti sa sjedištem van Crne Gore. Više informacija dostupno je u odjeljku „Akreditacija tijela za ocjenjivanje usaglašenosti / Prekogranična akreditacija“.

Zahtjevi standarda i normativnih dokumenata

Kandidat je dužan da pribavi važeće izdanje relevantnog harmonizovanog standarda akreditacije (npr. MEST EN ISO/IEC 17025), kao i drugih standarda koji se odnose na aktivnosti ocjenjivanja usaglašenosti iz traženog obima akreditacije. Standardi se mogu nabaviti kod nadležne nacionalne institucije za standardizaciju (www.isme.me).

Neophodno je izvršiti detaljnu analizu:

• odnosnih zahtjeva zakonodavstva u predmetnoj oblasti ocjenjivanja usaglašenosti,
• zahtjeva relevantnog harmonizovanog standarda akreditacije (standardi nivoa 3 i 4),
• dokumenata kojima se definišu kriterijumi akreditacije za odnosnu šemu (vidjeti odjeljak „Akreditacija tijela za ocjenjivanje usaglašenosti / Kriterijumi akreditacije“).

Nakon toga, organizacija i način rada kandidata moraju biti u potpunosti usklađeni sa navedenim zahtjevima, uključujući i organizacionu strukturu, raspoložive resurse, proces ocjenjivanja usaglašenosti i sistem menadžmenta.

Uspostavljanje i implementacija sistema menadžmenta

Kandidat je dužan da uspostavi, dokumentuje i implementira adekvatan sistem menadžmenta koji obuhvata politiku i ciljeve, interna pravila i procedure kojima se uređuje njegovo poslovanje, kao i tehničke procedure i uputstva za sprovođenje aktivnosti ocjenjivanja usaglašenosti.

Dokumentovani sistem menadžmenta mora biti primijenjen u praksi i potvrđen kroz odgovarajuće zapise o sprovedenim aktivnostima.

Dodatne aktivnosti za laboratorije

Kada se radi o laboratorijama (ispitne laboratorije, laboratorije za kalibraciju ili medicinske laboratorije), kandidat je dužan da:

• sprovede verifikaciju i/ili validaciju metoda iz traženog obima akreditacije,
• izvrši proračun mjerne nesigurnosti,
gdje je primjenjivo, učestvuje u relevantnim PT šemama ili međulaboratorijskim poređenjima, uz vođenje odgovarajućih zapisa.

Pri tome je potrebno pridržavati se odnosnih pravila akreditacije:

• PA.04 – Pravila o učešću u međulaboratorijskim poređenjima i šemama za ispitivanje osposobljenosti,
• PA.06 – Pravila za procjenu mjerne nesigurnosti,

koja su dostupna u odjeljku „Dokumenta / Kriterijumi i Pravila akreditacije“.

Interno preispitivanje

Prije podnošenja zahtjeva za akreditaciju, kandidat je dužan da:

• sprovede internu provjeru (interni audit) u skladu sa uspostavljenom procedurom sistema menadžmenta,
• realizuje preispitivanje od strane rukovodstva u skladu sa procedurom,
• sprovede samoocjenjivanje u odnosu na zahtjeve referentnog harmonizovanog standarda akreditacije i pripremi Izvještaj o samoocjenjivanju na propisanom obrascu, dostupnom u odjeljku „Dokumenta / Obrazci“.

Podnošenje prijave za akreditaciju

Nakon sprovedenih pripremnih radnji, kandidat je spreman za podnošenje Zahtjeva za akreditaciju Akreditacionom tijelu Crne Gore, čime formalno počinje postupak akreditacije.